Leefbaar 3B en CDA Lansingerland hebben hun coalitieakkoord ‘Groeien met behoud van karakter’ gepresenteerd. Op 3 juli werd over dit akkoord gedebatteerd in de raad. Namens de ChristenUnie voerde Arjen Hofman het woord.
Voorzitter, allereerst wil ik de fracties van Leefbaar3B en CDA feliciteren met het bereiken van een coalitieakkoord. Het akkoord reflecteert een mix van waar de 2 partijen voor staan en leest daarmee eigenlijk weg als een VVD-verkiezingsprogramma. Het doet mij deugd om te zien dat u daar vervolgens in de keuze van uw wethouders ook recht aan doet, de helft van de wethouders heeft immers een VVD-verleden.
Als ChristenUnie moeten we nog wel even wennen aan een plek in de oppositie. Een akkoord waar je zelf geen bijdrage aan hebt geleverd hoef je dan niet in alle gevallen voor zoete koek te slikken en dat doen we ook niet. Toch is niet alles slecht. Ik zal mijn bijdrage en mijn reflecties op dit akkoord indelen in 3 categorieën: 1. Hier zijn we blij mee. 2. De categorie Mwah en Bah. 3. De categorie ‘Hoe krijg je het verzonnen?’
De eerste categorie: waar zijn we enthousiast over. Dat is eigenlijk best veel en de tijd ontbreekt mij om alles te benoemen waar we enthousiast over zijn. Een paar highlights: in zijn algemeenheid ondersteunen we de focus op veilige, leefbare en groene wijken, waarin de sociale cohesie en groenstructuur wordt ondersteund en versterkt. De vraag is alleen wat dat in de praktijk betekent. Dit is eigenlijk waar de termen ‘groeien’ en ‘behoud van karakter’ met elkaar schuren. Soms kan je niet groeien als je een bepaald karakter wilt behouden. Dat vraagt om keuzes, keuzes die al in de titel van het akkoord niet lijken te worden gemaakt. Maar toch, daar waar de combinatie van groei en behoud van karakter mogelijk is zonder die scherpe keuzes wil ik het college en deze coalitie daarin van harte steunen.
Waar ik ook blij mee ben is dat de coalitie met nadruk stelt niet te willen bezuinigen op preventie in het Sociaal Domein. Als je kijkt naar wettelijke en bovenwettelijke taken dan is preventie duidelijk bovenwettelijk en daarmee een potentiële bezuinigingspost. Ik ben blij (blij verrast eigenlijk) dat deze coalitie inziet dat geld steken in preventie een investering is die zich terugbetaalt op de lange termijn. Dit is iets waar wij als ChristenUnie altijd voor gepleit hebben en wat we zullen blijven doen. Deze frase uit het coalitieakkoord zullen we de komende periode nog wel eens aanhalen vermoed ik en ik steun hem van harte.
Ook over de aanpak van de Spreidingswet zijn we gematigd enthousiast. We zien dat de coalitie uitspreekt de Spreidingswet onverkort te gaan uitvoeren. De manier waarop vinden we interessant. ‘De resterende opgave uit de Spreidingswet willen we in regionaal verband invullen, waarbij de gemeenten die minder of niets doen als eerste aan zet zijn.’ Toen ik dit las trok ik de vergelijking met mijn 2 zoons. Zij moeten weleens elk hun kamer opruimen. Het kan dan goed zijn dat het bij de één een klein beetje een bende is en bij de ander heel veel. Stel dat de zoon met een klein beetje bende dan tegen mij zegt: ‘Papa, bij mijn broer is het een veel grotere bende. Hij moet eerst zijn kamer opruimen, tot die tijd doe ik niks.’ Denkt u dat dat werkt? Daar komt hij bij mij niet mee weg. Zolang wij niet aan ons deel van de Spreidingswet voldoen kunnen we best in regionaal verband wijzen naar gemeenten die minder doen, maar dat ontslaat ons niet van onze eigen wettelijke verantwoordelijkheid. Ik ben dan ook benieuwd hoe het college dit gaat invullen.
Tot slot in de categorie ‘Enthousiast’ moeten ook de schaaktafels nog even worden genoemd en dat is een dikke pluim aan dhr. Duivesteijn. In de vorige raadsperiode hebben GroenLinks, mijn partij en dhr. Duivesteijn onze nek hier al voor uitgestoken en nu staat het benoemd in dit akkoord. Dit is meer dan symboolpolitiek, dit is iets dat gemeenschappen activeert, bij elkaar brengt en eenzaamheid tegengaat. Top!
Dan de categorie Mwah en Bah!
En die beginnen we met echte symboolpolitiek: de PMD-zakken! Nascheiding is nog geen alternatief. We zitten net mooi op een restafvalhoeveelheid waarmee we niet beboet worden. Haalt u gerust de PMD-zakken uit het straatbeeld beste coalitie, maar dan verwacht ik wel dat u de bijbehorende boete betaalt met een verhoging van de OZB. Ik zou een andere keuze maken als ik u was.
Dan: geen industrie bij woonwijken. Dit was ook voor mijn partij een moeilijke keuze vorig jaar, maar wel een keuze die de meerderheid van deze raad gemaakt heeft om een volledig pakket aan zaken uit het bestuursakkoord mogelijk te maken. Ik snap best dat u een poging wilt wagen om minder populaire maatregelen niet te hoeven nemen, maar in mijn beleving was het een package deal. Ik ben heel benieuwd naar hoe dit college hier invulling aan wil gaan geven. Als dit geen invloed heeft op andere delen van het bestuursakkoord dan ben ik best bereid om te kijken of ik dit kan steunen, maar ik vrees dat dit een holle populistische frase in dit akkoord is.
Tot slot de categorie ‘Hoe krijg je het verzonnen?’ Ook wel de categorie ‘Hier kan ik met mijn hoofd niet bij’:
Statushouders. Op veel plekken in het akkoord wordt duidelijk dat deze coalitie geen fan is van statushouders. Collega Afalah haalde bij LOO2 heel treffend de barmhartige Samaritaan aan en ik wil in dezen ook graag een bijbelse referentie plaatsen. Deze coalitie ziet statushouders als de melaatsen uit de bijbel, mensen die ziek en hulpbehoevend zijn, maar toch buiten de poort van de stad moeten verblijven en de verschoppelingen van de maatschappij zijn. Deze coalitie maakt geen plek voor ze, we zeggen dat ze moeten integreren, maar we hebben daarbij vooral aandacht voor de impact die hun komst heeft op de bestaande Lansingerlander. Alsof ze de vleesgeworden A16 zijn: we willen ze niet zien, niet horen, niet ruiken.
Het meest bont maakt deze coalitie het op het moment dat het gaat over Statushouders en de bijstand: Statushouders worden gekort op de bijstand als ze niet goed genoeg hun best doen bij het vinden van werk (binnen 3 maanden!) en ook als ze niet goed genoeg hun best doen op taalcursus in de avonduren. Wat ons betreft is dit direct in strijd met artikel 1 van onze Grondwet dat hier in onze hal zo prominent hangt. De coalitie stelt hier eisen aan Statushouders die we niet aan andere bijstandsgerechtigden stellen. Over andere bijstandsgerechtigden stelt het akkoord enkel dat misbruik wordt aangepakt.
Voorzitter, tijdens de voorbereiding van dit deel van mijn bijdrage dacht ik terug aan het verkiezingsdebat dat we voor RTV Lansingerland hadden hier in deze zaal. Ik debatteerde met dhr. Duivesteijn van Leefbaar3B over statushouders, toen in het kader van veiligheid. Ik heb in dat debat erop gewezen dat als je de spelregels voor statushouders in de samenleving anders maakt dan voor andere mensen je verkeerd bezig bent. Ik heb dat toen geïllustreerd aan de hand van een potje voetbal waarbij de scheidsrechter voor de ene speler andere spelregels hanteert dan voor de andere, dat werkt niet. In de nazit van dat debat complimenteerde Terry mij met mijn insteek: die had hij niet verwacht en hij kwam er ook niet lekker uit in zijn respons. Ik hoop eigenlijk dat dat nu niet anders zal zijn als het om deze passage gaat en dat u deze formulering in uw akkoord wilt heroverwegen.
Beste coalitie, statushouders zijn inwoners die aan onze zorg worden toevertrouwd. Ze zijn gevlucht, ze hebben een asielprocedure doorlopen en hebben toestemming gekregen om hier te blijven. Zorg net zo goed voor ze als voor de rest van uw inwoners. U hebt het graag over ‘onze eigen inwoners’: dit zijn uw eigen inwoners, behandel ze ook zo.
Voorzitter, u hoort het. We kijken met gemengde gevoelens naar dit akkoord. Als ChristenUnie gaan we goede plannen steunen en slechte plannen gaan we vanuit een positief kritische insteek proberen bij te buigen. We wensen het aanstaande college veel succes bij de uitvoering van haar taken. Ik kom graag binnenkort bij jullie op de koffie en als jullie vinden dat je door de coalitie met een onmogelijke opdracht wordt opgezadeld dan ben ik graag jullie luisterend oor. Jullie krijgen voor de uitvoering van jullie taak fantastische ondersteuning van een fantastisch ambtelijk team. Daar heb je bijna genoeg aan. Ik vind zelf steun in de zegen van de Allerhoogste Heer, mijn God. Die vind ik onmisbaar bij mijn werk en die wens ik jullie ook van harte toe in het dienen van onze mooie gemeente Lansingerland.
