Afscheid wethouder Titia Cnossen

Bij het afscheid van Titia Cnossen als wethouder

Beste Titia,

Ik ga deze speech voor jouw afscheid proberen vorm te geven in dezelfde vorm als dat jij in deze raad ook altijd gedaan hebt: kort, to-the-point, maar o-zo-goed voorbereid.

Aan het einde van de zomer van 2021 kondigde Ankie van Tatenhove haar afscheid als wethouder bij ons als ChristenUnie-fractie aan. Er is toen gezocht naar iemand die de periode tot de verkiezingen wilde opvullen. Toen de selectiecommissie uiteindelijk bij ons in de fractie met de kandidaat kwam was dat Titia. De reacties daarop waren ‘Oh, Titia!’, ‘Echt, gaat Titia het doen?’. En er was in die ruimte één iemand met een groot vraagteken boven zijn hoofd: ‘Titia?’. Wij maakten snel kennis, maar het feit dat jij hier vroeger in Berkel al wethouder was geweest maakte dat de meesten je kenden en het feit dat je na je burgemeesterschap in Woudenberg weer hier was komen wonen was de meeste fractieleden niet ontgaan.

Niets zo permanent als het opvullen van een tijdelijke positie, want na de op te vullen periode tot de verkiezingen volgde een nieuwe periode en Titia toonde zich bereid om ook in die periode onze wethouderskandidaat te zijn. Zo gezegd, zo gedaan, het werd iets minder sociaal domein en iets meer Ruimtelijke Ordening, maar een bestuurder met zo’n statuur kan je elke post geven en die maakt er iets goeds van.

Ik zei al iets over je stijl in de raad. Je goede voorbereiding was in alles merkbaar en wat je geliefd maakte is dat je altijd mensen zelf opzocht. Daarin was je een voorbeeld voor veel bestuurders: in waar je tijd voor maakt in je agenda. Over kort en to-the-point heb ik een kleine anekdote uit de vorige raadsperiode die jou en jouw optreden hier volledig karakteriseert.

Een zeker duo-raadslid van de VVD (uit het verhaal zal de kenner vast ontdekken over wie het gaat) had een aantal vragen voorbereid. Hij had een krantenartikel gelezen met belangwekkende zaken waarover hij een uitvoerige inleiding hield en een spervuur van vragen had voor Titia. De eerste vraag was of de wethouder het artikel gelezen had. Titia, kort, to-the-point en inhoudelijk volledig correct, antwoordde met: “Voorzitter, het antwoord op vraag 1 is nee, en daarmee zijn de overige vragen niet meer aan de orde.” De zaal barstte in lachen uit en de indiener berustte in het antwoord.

En dat berusten zegt ook iets over jou, want menig wethouder zou hier niet mee wegkomen en vervolgvragen hebben gekregen, maar jij bezit de uitzonderlijke gave om de raad met woorden zo te bespelen dat je het krijgt zoals je het wilt. Niet manipulatief, maar wel sturend op een manier die veel respect afdwong.

Beste Titia, dank voor al jouw inspanningen voor onze mooie gemeente. Voor jou breekt nu een nieuwe periode aan waarin ik je veel plezier, geluk en Gods zegen in toewens.

Afscheidswoord Titia Cnossen
Groter denken, kleiner doen, de titel van een boekje, een ‘oproep’ van Tjeenk Willink uit 2018, ontdekte ik als mijn leidraad in het lokaal bestuur.

Volgens Tjeenk Willink kan politieke democratie niet zonder maatschappelijke democratie, actieve burgers. Groter politiek denken over een kabinetsperiode heen en partijpolitiek overstijgend maakt kleiner maatschappelijk doen mogelijk. Investeer in goede uitvoering.

Tim ’S Jongers, bekend van de Correspondent, (publiceert veel over
armoede en ongelijkheid in de samenleving) pakte bij de jaarlijkse
Tjeenk Willink-lezing in 2026 deze draad van groot denken en klein
doen weer op. “Hoe betrokken burgers in stilte de gaten van onze rechtsstaat dichten” was de titel van zijn lezing. Hij ontdekte veel ‘stille veranderaars’ mensen die Nederland proberen te fiksen vanuit hun werk of vrijwilligerswerk. Probleem: je hoort ze een stuk minder dan de 7,5 % twitteraars die het publieke debat verzieken en dan kan je denken dat ze niet bestaan.

Stille veranderaars gaan naast een kwetsbare burger staan en helpen
hen hun recht te halen. Zij denken groot en doen klein: ‘ik voel me serieus genomen, gezien of gehoord’ is het eerste effect. De kern van de rechtsstaat is eerlijk behandelen, als het niet lukt in het systeem dan maar om het systeem heen.

Tim ’S Jongers zag bijvoorbeeld een stille veranderaar in Zoetermeer,
directeur van een basisschool die zich inzet voor leerlingen in armoede door bv winterkleding en het schoolontbijt te regelen. Want je kan niet leren met een lege maag. Dat moest om het systeem heen want de gemeente vond ontbijt de verantwoordelijkheid van de ouders.

In elke gemeente heb ik die stille veranderaars gezien (Berkel en Rodenrijs, Woerden, Woudenberg en Lansingerland): de inzet voor de Voedselbank, de schuldhulpmaatjes, de mantelzorgers, kerken met hun Diaconaal Platform. In welke rol dan ook, wethouder, burgemeester of raadslid, laat merken dat je dit ziet en waardeert. Wij kunnen allemaal ‘klein doen’. Het ontdekken van de ‘stille veranderaars’ geeft energie en hoop in een tijd met zoveel negativiteit. Door steeds de samenleving in te gaan en tussen deze veranderaars in te gaan zitten wist ik wat mij te doen stond op het gemeentehuis, de collegevergadering en de raadszaal.

Tegelijk heb ik mij als bestuurder ook ingezet voor het ‘groter denken’. Door lange lijnen uit te zetten in de Samenlevings- en Omgevingsvisie, het Masterplan voor Lansingerland en deze gedachten ook actief buiten Lansingerland uit te dragen. Het voorzitterschap van de GGD Rotterdam Rijnmond hielp om regionaal en op landelijk niveau met groter denken bezig te zijn.

Zo is de beweging van zorg naar gezondheid ingezet, lokaal, regionaal in de samenwerking van het Regionaal Integraal Gezondheidsakkoord en landelijk met IZA en ASWA.

De wereld houdt voor onze inwoners niet op bij de gemeentegrens van Lansingerland. Als je iets voor je inwoners wilt betekenen moet je je stem ook op regionaal, provinciaal en landelijk niveau laten horen met je lokale visie op zak gesteund door je fractie en de gemeenteraad.

Wat mij 26 jaar heeft verbonden aan de lokale overheid is er zijn voor inwoners die het zelf niet redden, recht doen aan kwetsbaren die zelf niet voor hun recht op kunnen komen, het mogelijk maken om mee te doen in de samenleving en daar een sterke sociale basis voor neerzetten.